Veliki broj voćaka, a posebno kajsije i šljive, često stvaraju smolu koja sa njih kaplje ili se zadržava na stablu u vidu očvrslih formi, čime drveće gubi vitalnost i postaje sklono propadanju. Smola na voćkama se najčešće javlja kod koštičavog voća (šljiva, kajsija, trešnja, breskve). Smola na stablu nije zarazna bolest, ali ni bezopasna pojava. Najčešće se javlja posle nepovoljne zime ili posledice bolesti kao što su monilija, kovrdžavost i šupljina listova.
Pojava smole vremenom dovodi do smanjenja prinosa i propadanja stabala. Javlja kroz niz godina i dovodi do iscrpljivanja voćaka, karaterišu je lepljivost, najčešće je žute ili braon boje, a sve kao rezultat oštećenja biljnog tkiva, stresa kojem je plod izložen i odgovora biljke na taj stres. Iz rana na voćkama kaplje lepljiva smola koja u sledećoj fazi postaje čvrsta, u obliku kuglice koja se zadržava na površini biljnog tkiva. Smola potiče od kambijuma, sloja čijom se aktivnosti zadebljava koren i stabljika.
Glavni uzroci javljanja smole na voćkama
Smola se javlja pre svega na stablima zasađenim na zemljištu koje je veoma kiselo i vlažno, ali i kao posledica prekomernog đubrenja u periodima povećane vlažnosti. Takođe, uzroci pojave smole kod voćaka su niske temperature, naročito delovanje mraza, izmrzavanje, opekotine od sunca, oštećenja od štetočina i biljnih bolesti, mehanička oštećenja (led), jaka rezidba, nepovoljno zemljište, kao i obilno i nepravilno đubrenje. Za suzbijanje ove pojave uglavnom se preporučuju preventivne prirode: obezbeđivanje normalnog rasta i razvoja voćaka, blagovremeno zalivanje, blagovremeno i kontrolisano orezivanje, sprovođenje mera zaštite od štetočina i biljnih bolesti. Takođe, prepporučuje se i pravovremeno krečenje voćaka u jesen, kako bi se sprečilo pucanje kore drveta i nepravilno zagrevanje stabala u proleće. Rane koje se uoče na stablu moguće je zalečiti voćarskim voskom ili drugim sredstvima koja su za to namenjena.
Dodatne mere i saveti
U situacijama kada se voćaka javi ponovljena vegetacija (kada je topla jesen i sa dovoljno vlage) dolazi do iscrpljivanja biljaka, koja zatim ulaze u zimu sa neodrveljenim grančicama. Ovakva stabla su osetljivija na niske temperature i sklona smrzavanju, i ovo je idealna osnova za pojavu smole. Preopterećenje rodom je još jedan uzrok nastanka smole, te se iz tog razloga preporučuje proređivanje plodova, a naročito je ova mera značajna kod breskvi.
Primenom ovih saveta i preventivnih mera, možete značajno smanjiti rizik od pojave smole na vašim voćkama i obezbediti zdrave i plodonosne zasade.
Preporučujemo i da ukoliko planirate podizanje novog zasada pročitate članak koje su to najbolje i najzustupljenije sorte šljive u našim krajevima.
